Taryfa czy oferta wolnorynkowa — porównanie bez skrótów
Sama stawka za kWh nie rozstrzyga o koszcie. Zbuduj porównanie z własnego zużycia, warunków umowy, opłat stałych i scenariusza po końcu oferty.
Hasło „tańsza energia” może opisywać tylko jeden składnik rachunku i tylko część czasu trwania umowy. Aby porównać dwa warianty, potrzebujesz własnego profilu zużycia, pełnych dokumentów i wspólnego horyzontu czasowego. Wynikiem nie musi być jedna odpowiedź dla wszystkich. Ta sama oferta może inaczej działać w mieszkaniu zużywającym niewiele energii i w domu z dużym poborem.
Najpierw nazwij trzy różne modele ceny
W taryfie zatwierdzanej przez Prezesa URE cena sprzedaży energii wynika z decyzji dotyczącej właściwego sprzedawcy z urzędu. Nie każda oferta takiego sprzedawcy jest jednak taryfą — może on również przedstawiać warunki wolnorynkowe. Oferta alternatywnego sprzedawcy także opiera się na cenniku i umowie przedsiębiorcy, a nie na zatwierdzeniu tej ceny jako taryfy.
Oferta wolnorynkowa może przewidywać cenę stałą przez wskazany okres, zmianę według cennika albo formułę indeksowaną. Słowo „stała” trzeba odnieść do konkretnej pozycji: nie musi obejmować opłaty handlowej, dystrybucji, podatków lub składników wynikających z przepisów.
Umowa z ceną dynamiczną odzwierciedla wahania rynku w krótkich przedziałach. Wymaga licznika zdalnego odczytu i rozliczeń pozwalających przypisać zużycie do czasu. Potencjalny wynik zależy od tego, czy gospodarstwo rzeczywiście może przesuwać duży pobór i czy śledzi ceny. Brak elastyczności może oznaczać wyższy, a nie niższy rachunek.
Zbuduj bazę z własnego zużycia
Zbierz co najmniej kilka pełnych faktur i wpisz kWh dla każdego okresu. Jeśli masz ogrzewanie elektryczne, klimatyzację lub sezonowo używany lokal, nie uśredniaj całego roku bez zaznaczenia sezonów. Przy taryfie wielostrefowej potrzebujesz zużycia osobno dla stref. Przy cenie dynamicznej roczna suma nie wystarczy — znaczenie ma godzinowy lub jeszcze dokładniejszy profil dostępny z układu pomiarowego.
Następnie wybierz ten sam okres porównania, na przykład pełne dwanaście miesięcy od możliwej daty rozpoczęcia nowej umowy. Nie mieszaj kwot netto z brutto. Zaznacz, które dane są pewne, a które stanowią scenariusz.
Policz wszystkie składniki, które różnią warianty
Energia czynna
Pomnóż zużycie przez cenę odpowiednią dla okresu i strefy. Jeżeli cena zmienia się po kilku miesiącach, wykonaj osobne obliczenie dla każdego etapu. Przy formule indeksowanej zapisz źródło indeksu, marżę, interwał aktualizacji i zasadę postępowania z wartościami skrajnymi. Bez tych danych nie ma podstaw do rzetelnej prognozy.
Opłaty stałe i handlowe
Opłata miesięczna ma większe znaczenie przy małym zużyciu, bo rozkłada się na mniejszą liczbę kWh. Pomnóż ją przez liczbę miesięcy, w których obowiązuje. Sprawdź, czy po okresie promocyjnym rośnie i czy występuje również wtedy, gdy zużycie jest zerowe.
Usługi dodatkowe
Pakiet serwisowy, ubezpieczenie albo inna usługa może mieć własną cenę i odrębne zasady rezygnacji. Oceń ją oddzielnie. Nie odejmuj jej od kosztu energii tylko dlatego, że materiał reklamowy pokazuje wspólną korzyść. Jeżeli usługi nie potrzebujesz, sprawdź, czy można zawrzeć umowę bez niej i jak zmienia to cenę.
Koszt zakończenia i okres po ofercie
Uwzględnij ewentualną opłatę za rozwiązanie obecnej lub nowej umowy przed terminem. Dodaj scenariusz po końcu gwarantowanej ceny: jaki dokument zacznie obowiązywać, kiedy sprzedawca może go zmienić i jak możesz zareagować. Tania pierwsza część kontraktu nie przesądza o całym horyzoncie.
Dystrybucję porównuj tylko tam, gdzie naprawdę się zmienia
Zmiana sprzedawcy nie zmienia OSD. W wielu porównaniach część dystrybucyjna będzie więc wspólna dla wariantów i można ją pokazać osobno, zamiast udawać, że jest rabatem nowego sprzedawcy. Jeżeli rozważasz zmianę grupy taryfowej, wtedy stawki dystrybucyjne i rozkład zużycia między strefami mogą się różnić. Użyj aktualnej taryfy operatora i zasad zmiany grupy, nie ogólnej tabeli z internetu.
Sprawdź aktualność mechanizmów ochronnych
Różne okresy rozliczeniowe obejmowały w Polsce czasowe rozwiązania dotyczące cen energii. Ich zakres, terminy i grupy uprawnione wynikały z konkretnych przepisów. Nie dodawaj do kalkulacji „zamrożonej ceny” tylko dlatego, że widnieje w starszej fakturze lub artykule. Sprawdź stan dla dat przyszłej umowy w ELI, komunikatach właściwego ministerstwa i URE. Zapisz datę sprawdzenia przy każdym założeniu.
Aktualne oferty dla gospodarstw domowych z grup G można zebrać z zestawienia URE „Masz wybór”. Potem trzeba przeczytać dokumenty sprzedawcy, bo zestawienie nie zastępuje umowy i nie zna wszystkich cech twojego gospodarstwa.
Test decyzji przed podpisaniem
Przygotuj trzy wyniki: dla zużycia podobnego do ostatniego roku, dla zużycia niższego i dla wyższego. W każdym pokaż koszt energii, opłaty stałe, dodatki i ewentualny koszt wyjścia. Przy cenie dynamicznej dodaj scenariusz, w którym nie udaje się przesunąć poboru. Jeśli oferta wygląda korzystnie tylko w najbardziej optymistycznym wariancie, ta wrażliwość jest ważniejsza niż pojedyncza liczba.
Zapisz źródło każdego założenia
Przy każdej pozycji tabeli dopisz nazwę dokumentu, datę jego obowiązywania i stronę, na której znajduje się dana wartość. Oddziel informacje potwierdzone od szacunków sprzedawcy i własnych prognoz. Jeśli oferta posługuje się rabatem, zapisz warunki jego utrzymania: formę faktury, termin płatności, zgodę na usługę albo wymagany kanał obsługi. Dzięki temu po kilku miesiącach można sprawdzić, dlaczego wynik odbiega od obliczeń.
Porównanie aktualizuj bezpośrednio przed podpisaniem. Plik URE, cennik sprzedawcy i taryfa OSD mogą mieć różne daty publikacji oraz wejścia w życie. Zrzut ekranu reklamy nie zastępuje dokumentu umownego, a wyliczenie podane przez handlowca powinno dać się odtworzyć z przekazanych warunków.
Nie zaokrąglaj wyniku do obietnicy. Ceny, zachowanie i przepisy mogą się zmienić, a porównanie jest narzędziem decyzji, nie gwarancją rachunku.